Heimur versnandi fer. Markaðsöflin sjá til þess að við trúum því að við höfum það betra í dag en áður. Dótið í dag er víst betra, þrátt fyrir að elstu menn muni þetta öðruvísi, og er það ekki síst vegna þess að allt er stafrænt.

Það að gera hluti stafræna segir nákvæmlega ekki rassgat til um gæði á einn eða annan hátt. Stafræn stólpípa er ekkert betri í eðli sínu en hliðrænn Lottóvinningur.

En markaðsöflin hafa séð til þess að fólk veit þetta ekki. Í raun hafa markaðsöflin staðið sig svo vel að fólk veit einmitt hitt; stafrænt er betra af því að það er svo stafrænt!

Neikvæð vitneskja hlýtur að vera verri en vankunnátta þar eð hún hreinlega leiðir fólk frá sannleikanum. Fólk sem veit ekkert er nær því að vita eitthvað en fólk sem veit að stafræn gæði eru mestu gæðin.

Ég er í mikilli tilvistarkreppu núna. Ég get ekki með nokkru móti vanið mig við að hlusta á þjappað hljóð. Ég nota þýðinguna þjappað hljóð til að lýsa fyrirbærinu audio compression. MP3 er bara eitt dæmið og er ágætt til síns brúks. Verst af öllu þykir mér þó slátrunina á góðu hljóði sem viðgengst hjá 365 og Símanum. Allir sem hafa viljað vita eru með það á hreinu að það gengur ekki með nokkru móti að hlusta á hljóðið á Stöð 2. Til að fá skærari efri tóna þarf að pynta a.m.k. 1.200 hreinræktaða Síams-kettlinga í einu.

Sama hljóð-þema er í gangi á Bylgjunni. Væntanlega er þetta upphaflega fundið upp til að bæta upp lélegar bílgræjur, ég veit það ekki. En ég er a.m.k. alveg hættur að þola þetta.

Vandin er kannski ekki síst sá að mín kynslóð og jafnvel eldri- og örugglega yngri kynslóðir eru vanar þessu hljóði. Fyrir þeim þá á ekki að vera nein dýnamík í hljóði (dýnamík næstum = munur á hæsta og lægsta hljóði). Þetta á allt að vera ein súpa þar sem saumnál getur yfirgnæft sjö Rolls Royce túrbínuhreyfla, af því að einhverjum markaðsfræði hálfvita datt í hug að fólk vildi ekki þurfa að hækka í græjunum til að heyra í saumnálinni.

Fyrir lesendur sem vita ekkert hvað ég er að tala um þá er kannski besta dæmið um þessa samþjöppun á dýnamík auglýsingar á milli dagskrárliða eða inn í dagskrárliðum á 365. Fólk upplifir þessa auknu þjöppun eins og að hærra sé í auglýsingunum en í öðrum dagskrárliðum.

Eftir hverju á að hlusta? Hlustið á þegar margt er að gerast í einu. T.d. bíll að keyra fram hjá manni sem er að þrífa gluggan og tala við konuna. Öll hljóðin heyrast nákvæmlega jafn hátt og úr verður hávaða súpa þar sem ekki er hægt með nokkru móti að gera sér grein fyrir hvað á sér stað ef maður lokar augunum. Líklegra er þó að mann langi til að loka eyrunum. Skoltasmellir yfirgnæfa sjálfan talandann á stundum og maður veltir því fyrir sér hvaða framburðarfatlanir hrjá fólk. Hæstu hljóðin þurfa oft að lækka þegar önnur hljóð verða hávær og manni dettur helst í hug að einhver sé að opna og loka svalahurðum í eyrunum á manni.

Fólk kvartar þegar þetta á sér stað en gleymir þessu jafnskjótt og Bachelor byrjar aftur.

Ég hugsa að þetta hafi upphaflega verið gert til að spara bandvídd. Kannski í árdögum stafrænna geymsluaðferða hafa sjónvarps- og útvarpsstöðvar viljað spara pláss og gæði og peninga allt í senn.

Í dag hugsa ég að þetta sé gert af því að fólk heldur að svona eigi þetta að vera.

Ríkissjónvarpið er enn til fyrirmyndar hvað þetta varðar í dagskrárliðum. En auglýsingarnar þar heyrist mér að séu farnar að verða þjöppuninni að bráð.

Myndútsendingar á stafrænu dreifikerfunum eru til skammar. Þar er eflaust verið að spara bandvídd. Ekki samt segja þetta við neinn því þá færðu svarið: "Þetta er stafrænt. Það er betra!" Eða spurningin sem ég fékk þegar ég kvartaði yfir MPEG effektum: "Ertu að nota flatskjá?".

Þannig fría miðlararnir sig allri ábyrgð og benda á að eitthvað annað sé vandamálið. Vissulega eru þessir svokölluðu flatskjáir afturför, en það er enginn ástæða fyrir því að stafræn sjónvarpsútsending eigi að vera verrien myndin úr einnota stafrænum-DVD spilara. Vissulega spilar móttakarinn hlutverk þarna, en honum er úthlutað af dreifaranum, 365 eða Símanum.

En útfyrir allan þjófabálk og alla aðra bálka ef því er að skipta hafa þó sum bíóin farið. Stafrænar myndasýningar eru algjör móðgun við viðskiptavini. Algjör djöfulsins móðgun. Manni er talin trú um að litaleysi og stiga-effektar (þegar beinar línur sem liggja ekki í N-S eða V-A búa til stiga í stað þess að vera beinar, líkt og t.d. allar línur eru í tölvuleikjum frá 1992) séu hluti af einhverjum stafrænum gæðum. Keisarinn er ekki bara allsber, hann er bæði feitur og ljótur.

Enn og aftur er ekkert því til fyrirstöðu að stafrænar sýningar séu nógu góðar. En markaðsöflin sjá til þess að gildisfella öll hugtök þannig að allir geti grætt á þeim. Stafræn sýning er bara stafræn sýning og hún þarf bara að vera stafræn til að vera góð. Heimabíó á 19.990 er heimabíó alveg eins og heimabíó á 499.990. MP3 er hljóð alveg eins og master á hliðrænu teipi er hljóð.

Af öllu slæmu held ég þó að gengisfelling á bíóferðum sé það versta. Ég fer í bíó til að fá stóra, góða, háuppleysta mynd, mikið af ágætu hljóði og gott popp. Poppið er oft allt of salt, og núna virðist myndin ætla að taka nokkur skref afturábak. Hljóðið á örugglega eftir að versna þegar næst á að endurnýja.

Kannski eru einhver hagfræðilögmál á bakvið þessa tækniþróun. Fólk vill eiginleika á sem minnstu verði. Fólk telur sig hvort eð er ekki skilja gæði. Ég verð oft mikið var við öfugsnobb. Fólk sem finnst það vera betra af því að það er ekki í góðu sambandi við skynfærin.

Þeir lesendur sem enn eru að lesa geta sjálfir prufað þetta núna þegar þeir vita að hverju þeir eiga að leita. Þið sjáið alveg stigana í nýju Superman myndinni, þið heyrið hversu óeðlileg rödd Björgvins Halldórssonar er á Stöð 2, þið finnið hvernig Knorr Tikka Masala bragðast alveg eins og Knorr Blómkálssúpa.

Lægsti samnefnarinn lækkar með hverjum degi, ef þið verðið hluti af honum og takið þá ákvörðun að lækka kröfur ykkar til þeirra efnislegu upplifanna sem lífið hefur upp á að bjóða þá skuluð þið a.m.k. vera heiðarleg og hætta alfarið að kaupa drasl og dót. Það er enginn ástæða, ef þið ætlið á annað borð að vera efnislega sinnuð, að láta bjóða sér upp á Bylgjuna, Stafrænt bíó og Brynju Ís.

Byðjið um betra eða gangið í klaustur!